Historia

Akademia Szlacheckiego Korpusu Kadetów została założona 15 marca 1765 r. w Warszawie przez króla Stanisława Augusta  Poniatowskiego, jako szkoła państwowa, utrzymywana przez skarb państwa.

Mieszcząca się w Pałacu Kazimierzowskim szkoła była w pewnej mierze odpowiednikiem pruskich szkół rycerskich zakładanych przez Fryderyka II i współczesnych szkół administracyjnych (np. francuskiej École nationale d’administration). Z założenia była przeznaczona dla uboższej młodzieży szlacheckiej, a jej zadaniem było przygotowywanie młodzieży do służby wojskowej i cywilnych zadań publicznych. Kadrę nauczycielską tworzyli zarówno oficerowie prowadzący przedmioty wojskowe, jak i profesorowie nauczający ekonomii, prawa, historii, geografii czy języków.

Zakładając szkołę król wypełnił swoje zobowiązania podpisane w pacta conventa. Przeznaczył na ten cel 1,5 miliona zł z własnej kiesy, później na jej działalność łożył 600 000 zł rocznie (200 000 zł ze szkatuły królewskiej i 400 000 ze skarbu Rzeczypospolitej). Pozwoliło to na utrzymanie w ciągu roku 200 kadetów, której to liczby jednak nigdy szkoła nie osiągnęła. W 1768 poseł rosyjski Nikołaj Repnin wyłożył na rzecz Szkoły Rycerskiej 5555 dukatów (100 000 złotych polskich) by powstrzymać jej kadetów od udziału w konfederacji barskiej.

czartoryski
Szefem korpusu Szkoły był król, a komendantem książę Adam Czartoryski, który napisał również Katechizm kadecki, traktowany njako jeden z podstawowych podręczników. Wyszkolenie wojskowe prowadził J. Wodziński. Początkowo większość nauczycieli stanowili Francuzi i Niemcy, później również Polacy, często absolwenci Szkoły Rycerskiej. Do wychowanków Szkoły należeli m.in.: T. Kościuszko, S. Fiszer, J. Jasiński, J. Sowiński. Po wybuchu powstania 1794r. w oddziałach T. Kościuszki walczyło 34 kadetów. Szkoła Rycerska została rozwiązana po upadku insurekcji kościuszkowskiej decyzją władz zaborczych 30 XI 1794.

Program szkoły opracowany przy współpracy Anglika Johna Linda przewidywał ogólne wykształcenie w ciągu 5 lat, z dużym naciskiem na naukę języków obcych. W ciągu następnych dwóch lat uczniowie przygotowywali się do zawodu wojskowego (m.in. jednym z przedmiotów była inżynieria wojskowa) oraz do służby cywilnej (prawo i konstytucja). Wykształcenia dopełniała nauka fechtunku – sztuki władania szablą lub szpadą, jazdy konnej, tańców, czasem także muzyki. Te przedmioty określano mianem kunsztów.

Pierwszym dyrektorem naukowym był Filip Ordutowski, J. Lind (Anglik), potem Ch. Pfleiderer (Niemiec, profesor matematyki). Języka francuskiego uczył ojciec Fryderyka Chopina – Mikołaj Chopin.

 

Scroll Up